WINE by TASTECHANTHABURI

WHITE, RED & ROSÉ / WINEMAKING

ไวน์ขาว ไวน์แดง และ Rosé ผลิตต่างกันอย่างไร?

โดยทีม WINE by TASTE ·

องุ่นกลายเป็นไวน์ได้อย่างไร และทำไมจึงได้สีต่างกัน? ลองเริ่มจากจุดสำคัญคือ “น้ำองุ่นสัมผัสเปลือกเมื่อไร” แล้วไล่ดูขั้นตอนของแต่ละสไตล์ครับ

ไวน์ขาว ไวน์แดง และ Rosé ผลิตต่างกันอย่างไร? ภาพประกอบไวน์แต่ละสไตล์
ภาพประกอบโดย WINE by TASTE · ดูแผนภาพขั้นตอนในบทความด้านล่าง

ไวน์เริ่มจากอะไร? / What is wine made from?

หัวใจของการทำไวน์คือการหมักน้ำองุ่น ยีสต์เปลี่ยนน้ำตาลเป็นแอลกอฮอล์และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ส่วนสี กลิ่น และสัมผัส เกิดจากทั้งองุ่นและสิ่งที่ผู้ผลิตเลือกทำระหว่างทาง ตั้งแต่การคัดผลไปจนถึงการพักไวน์ก่อนบรรจุ

จุดที่ควรจำ

องุ่นส่วนใหญ่มีน้ำใส แม้เปลือกจะเป็นสีเข้ม สีของไวน์แดงและ Rosé จึงเกี่ยวข้องกับการสัมผัสเปลือก ไม่ใช่แค่สีของผลที่เห็นจากภายนอก

ไวน์ขาวผลิตอย่างไร? / How is white wine made?

โดยทั่วไปผู้ผลิตคัดองุ่นแล้วบีบน้ำออก แยกเปลือกและเมล็ดก่อนหมัก อาจใช้ทั้งพวงหรือบดก่อนบีบ จากนั้นทำให้น้ำองุ่นใสขึ้น และหมักในภาชนะที่เลือก เช่น ถังสเตนเลสหรือถังไม้

กระบวนการผลิตไวน์ขาว: บีบและแยกเปลือกก่อนหมัก
กระบวนการผลิตไวน์ขาว: บีบและแยกเปลือกก่อนหมัก · แผนภาพสรุป ขั้นตอนจริงปรับได้ตามผู้ผลิต

การควบคุมอุณหภูมิและภาชนะช่วยกำหนดสไตล์ หลังหมักอาจพักบนตะกอนยีสต์ บ่มในถังไม้ หรือพักในถังที่ไม่เพิ่มกลิ่นไม้ ก่อนปรับความใสและความคงตัวตามความจำเป็น แล้วบรรจุขวด ไวน์ขาวจึงไม่ได้มีเพียงแบบสดชื่นเบา ๆ เท่านั้น

ไวน์แดงผลิตอย่างไร? / How is red wine made?

ไวน์แดงใช้การหมักน้ำองุ่นสีเข้มร่วมกับเปลือก เพื่อสกัดสีและแทนนิน ซึ่งให้สัมผัสฝาดแห้งในปาก ผู้ผลิตมักแยกก้านและบดผล แต่บางสไตล์อาจใช้ทั้งพวงหรือผลที่ยังไม่บด

กระบวนการผลิตไวน์แดง: หมักพร้อมเปลือกแล้วจึงแยกและบีบกาก
กระบวนการผลิตไวน์แดง: หมักพร้อมเปลือกแล้วจึงแยกและบีบกาก · แผนภาพสรุป ขั้นตอนจริงปรับได้ตามผู้ผลิต

ระหว่างหมัก เปลือกอาจลอยเป็นชั้นด้านบน ผู้ผลิตเลือกกดเปลือกหรือสูบน้ำไวน์กลับผ่านชั้นเปลือกเพื่อช่วยการสกัด เมื่อได้สไตล์ที่ต้องการจึงแยกไวน์ออกและบีบกาก ไวน์ส่วนที่ไหลออกเองและส่วนที่บีบอาจเก็บแยกไว้ก่อนตัดสินใจผสม

ไวน์แดงมักผ่านการเปลี่ยนกรดแบบ Malolactic conversion และอาจพักในถังไม้หรือภาชนะอื่น การบ่มไม้ไม่ได้เป็นข้อบังคับของไวน์แดงทุกขวด เวลา อุณหภูมิ พันธุ์องุ่น และวิธีสกัดต่างมีผลต่อบุคลิกสุดท้าย

Rosé ผลิตอย่างไร? / How is rosé wine made?

Rosé หรือโรเซ่ส่วนมากใช้เปลือกองุ่นสีเข้มให้สีชมพู แต่จำกัดการสัมผัสเปลือกให้สั้นกว่าการทำไวน์แดง เมื่อได้สีที่ต้องการจึงแยกน้ำออกแล้วหมักคล้ายไวน์ขาว แผนภาพนี้แสดงวิธี Short maceration ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวทางหลัก

กระบวนการผลิต Rosé แบบสัมผัสเปลือกสั้นแล้วแยกน้ำไปหมัก
กระบวนการผลิต Rosé แบบสัมผัสเปลือกสั้นแล้วแยกน้ำไปหมัก · แผนภาพสรุป ขั้นตอนจริงปรับได้ตามผู้ผลิต

อีกทางคือ Direct pressing ที่บีบองุ่นสีเข้มอย่างอ่อนโยนให้สีเพียงเล็กน้อย หรือ Saignée ที่แยกน้ำบางส่วนจากองุ่นซึ่งกำลังสัมผัสเปลือก แล้วนำไปทำ Rosé ต่อ วิธีที่เหมาะสมขึ้นกับสไตล์ที่ผู้ผลิตต้องการ

ทั้งสามแบบต่างกันตรงไหน? / What is the key difference?

เปรียบเทียบแนวทางทั่วไปของไวน์ไม่ซ่า
สไตล์เปลือกกับการหมักสิ่งที่มักสังเกตได้
Whiteแยกเปลือกก่อนหมักเป็นหลักสีอ่อน แทนนินจากเปลือกน้อย
Redหมักพร้อมเปลือกสีและแทนนินจากการสกัด
Roséสัมผัสเปลือกสั้น หรือบีบโดยตรงสีชมพูหลายเฉด แทนนินมักต่ำ

คำถามที่พบบ่อย / Frequently asked questions

ไวน์ขาวทำจากองุ่นสีเข้มได้ไหม? / Can black grapes make white wine?

ได้ครับ ถ้าแยกน้ำออกอย่างเหมาะสมโดยจำกัดการสกัดสีจากเปลือก องุ่นสีเข้มจึงไม่จำเป็นต้องกลายเป็นไวน์แดงเสมอไป

Rosé เป็นไวน์แดงผสมไวน์ขาวเสมอไหม? / Is rosé always a blend?

ไม่เสมอครับ วิธีที่พบทั่วไปคือควบคุมการสัมผัสเปลือก ส่วนการผสมไวน์แดงกับไวน์ขาวพบได้ในบางสไตล์ เช่น Rosé Champagne

สีเข้มแปลว่าหวานกว่าหรือไม่? / Does darker wine taste sweeter?

ดูความหวานจากสีอย่างเดียวไม่ได้ ต้องดูน้ำตาลที่เหลือหลังหมักและข้อมูลของไวน์ขวดนั้น Rosé สีอ่อนก็ไม่ใช่หลักฐานว่าแห้งกว่า Rosé สีเข้มครับ

ขั้นตอนนี้เป็นภาพรวม

ผู้ผลิตอาจเพิ่ม ข้าม หรือสลับบางขั้นตอน เช่น ไวน์ขาวที่สัมผัสเปลือกนานหรือ Orange wine จึงไม่ควรใช้แผนภาพเป็นสูตรตายตัวของไวน์ทุกขวด